Nodyn gwybodaeth ar Reoliad 8 (Cymru)

Copi y gellir ei argraffu: Reg-8_Welsh.pdf (dwi.gov.uk).

Cefndir

Nid yw’r Rheoliadau Cyflenwadau Dŵr Preifat1 yn diffinio cyflenwad dŵr preifat gan fod y diffiniad wedi’i nodi yn y ddeddfwriaeth sylfaenol (Deddf y Diwydiant Dŵr 1991). Yn ei hanfod, ystyr cyflenwad preifat yw “any supply of water other than a public water supply provided by a water company, a licensed water supplier or the Council of the Isles of Scilly”. Fodd bynnag, mae Rheoliad 8 o’r Rheoliadau Cyflenwadau Dŵr Preifat yn creu math arbennig o gyflenwad preifat lle mae’r dŵr yn dod o brif gyflenwad cyhoeddus. Nodir hyn yn Rheoliad 8 fel sefyllfa ‘where water is supplied by a water undertaker or licensed water supplier and is then further distributed by a person other than a water undertaker or licensed water supplier’. Y math hwn o gyflenwad preifat yw testun y Nodyn Gwybodaeth hwn.

Cyflenwadau Rheoliad 8

Nodir egwyddorion sylfaenol cyflenwad Rheoliad 8 isod.

  1. Daw’r cyflenwad dŵr i’r prif safle o brif gyflenwad dŵr cyhoeddus ac mae’r cwmni dŵr wedi cadarnhau bod unigolyn neu sefydliad sy’n gysylltiedig â’r prif safle2 yn gwsmer i’r cwmni dŵr.
  2. Wedyn mae cwsmer y cwmni dŵr yn dosbarthu dŵr i bobl eraill i’w ddefnyddio ar safleoedd eraill2 (safleoedd eilaidd).
  3. Nid yw perchenogion y safleoedd eilaidd2 (na deiliaid safleoedd eilaidd a gaiff eu gosod ar rent ar ôl hynny) yn gwsmeriaid i’r cwmni dŵr.

Mae’r diagram isod yn nodi’r egwyddorion hyn:

Water Undertaker’s supply = Cyflenwad yr Ymgymerwr Dŵr
Primary Premises = Prif Safleoedd
Secondary Premises = Safleoedd Eilaidd

Allwedd:
A = ffin y prif safle (cwsmer y cwmni dŵr)
B = ffin y safleoedd eilaidd

Mae cyflenwad Rheoliad 8 yn tueddu i godi pan gaiff darn o dir ar ystad (neu ryw safle mawr tebyg arall fel ysgol, ffatri neu ysbyty) ei werthu ac mae’r cyflenwad dŵr yn parhau i gael ei ddarparu gan yr ystâd am nad yw’r perchennog newydd wedi trefnu cysylltiad ar wahân â phrif gyflenwad dŵr cyhoeddus. Gall trefniadau o’r fath fod yn fwriadol ond weithiau byddant wedi codi oherwydd gwall, esgeulustra neu gamddealltwriaeth a gododd o ganlyniad i werthu’r tir.

Mae Rheoliad 8 yn nodi’n glir bod yn rhaid cynnwys y math hwn o gyflenwad preifat, ar ôl iddo gael ei nodi, yn asesiad risg a rhaglen fonitro’r awdurdod lleol, nid y cwmni dŵr.

Nodi sefyllfa ynglŷn â chyflenwad preifat sy’n dod o dan Reoliad 8

Nid yw bob amser yn hawdd nodi cyflenwad Rheoliad 8 a bydd angen ei ystyried fesul achos. Bydd bob amser yn gofyn am ddeialog rhwng yr awdurdod lleol a staff y cwmni dŵr priodol.

Fel egwyddor gyffredinol, pryd bynnag y bydd y cyflenwad i safle2 yn dod o’r prif gyflenwad cyhoeddus, dylai’r awdurdod lleol dybio bod y cyflenwad yn gyflenwad dŵr cyhoeddus nes y ceir tystiolaeth i’r gwrthwyneb. Am y rheswm hwn, yr unig gamau y mae’n rhaid i’r awdurdod lleol eu cymryd i ddechrau yw cofnodi cyfeiriad unrhyw sefyllfa lle, ar sail gwybodaeth leol, y gallai fod sefyllfa bosibl sy’n dod o dan Reoliad 8, yn ei farn ef, ac wedyn anfon y wybodaeth hon ymlaen i’r cwmni dŵr lleol er mwyn iddo ei chymharu â’i gofnodion bilio cwsmeriaid.

Mae sefyllfa nad yw’n gyflenwad Rheoliad 8 yn un lle y caiff nifer o safleoedd2 eu cyflenwi â dŵr prif gyflenwad drwy un bibell gyflenwi y mae perchenogion yr holl safleoedd yn gyfrifol amdani ar y cyd. Mae hon yn sefyllfa ynglŷn â chyflenwad dŵr cyhoeddus a elwir yn bibell gyflenwi gyffredin.

Sefyllfa arall nad yw’n gyflenwad Rheoliad 8 yw lle mae rhywun yn rhentu eiddo, cartref symudol neu garafán oddi wrth berchennog safle2 a bod perchennog y safle neu denant yr eiddo sydd arno yn gwsmer i gwmni dŵr.

Gall safle mawr unigol (megis parc busnes, canolfan siopa, prifysgol, swyddfeydd, neu floc o fflatiau) sy’n cynnwys naill ai sawl adeilad neu sawl uned sydd i gyd wedi’u lleoli y tu mewn i un adeilad, ymddangos ar gronfa ddata bilio’r cwmni dŵr fel un cwsmer (perchennog safle neu asiant rheoli’r safle cyfan) neu gyfres o gwsmeriaid unigol (deiliaid adeiladau/unedau gwahanol). Mae’r safleoedd hyn yn annhebygol o fod yn gyflenwad Rheoliad 8.

Mae’r enghreifftiau canlynol hefyd yn annhebygol o fod yn sefyllfa ynglŷn â chyflenwad sy’n dod o dan Reoliad 8:

  • safleoedd carafannau lle mae’r safle cyfan yn perthyn i un perchennog
  • parciau diwydiannol bach lle mae sawl busnes gwahanol yn meddiannu unedau unigol ar un safle.
  • gwesty ag adeiladau allan a/neu babell fawr a ddefnyddir ar gyfer digwyddiadau dros dro, megis priodasau, cynadleddau neu gyfarfodydd.
  • meysydd awyr a phorthladdoedd lle mae’r safle cyfan yn perthyn i un perchennog.
  • prifysgol, coleg neu ysgol lle mae’r safle cyfan yn perthyn i un perchennog.
  • ystad wledig lle mae’r holl adeiladau a chartrefi yn eiddo i’r ystad neu’n cael eu rheoli ganddi.

Fodd bynnag, dylid nodi, mewn perthynas ag unrhyw un o’r enghreifftiau uchod, y gallai sefyllfa sy’n dod o dan Reoliad 8 fodoli neu lle y gallai sefyllfa o’r fath godi o ganlyniad i werthu darn o dir neu adeilad (ond nid y safle cyfan). Dim ond fesul achos y gellir nodi’r union sefyllfa.

Ym mhob un o’r sefyllfaoedd hyn, y cwmni dŵr fydd yn gyfrifol am fonitro a gorfodi Rheoliadau Ffitiadau Dŵr 1999.

Ni ddylid ystyried yn awtomataidd bod darparu dŵr, yn y byrdymor, ar gyfer digwyddiad dros dro gan ddefnyddio tanceri, bowseri a thanciau symudol neu sefydlog yn sefyllfa sy’n dod o dan Reoliad 8. Fodd bynnag, dylai awdurdodau lleol gymryd camau er mwyn sicrhau bod y trefniadau cyflenwi yn cydymffurfio â Chod Ymarfer BS 8551:2011 – Darparu a Rheoli Cyflenwadau Dŵr Dros Dro a Rhwydweithiau Dosbarthu (heb gynnwys darpariaethau ar gyfer argyfyngau statudol).

Crynodeb o’r pwerau sydd ar gael ar gyfer gwella cyflenwadau Rheoliad 8

  • Hysbysiad gan yr awdurdod lleol o dan Reoliad 20 o’r Rheoliadau Cyflenwadau Dŵr Preifat neu Hysbysiad o dan Adran 80 o Ddeddf y Diwydiant Dŵr 1991 sy’n seiliedig ar asesiad risg o dan Reoliad 6.
  • Hysbysiad cwmni dŵr ar gyfer achosion o dorri Rheoliadau Ffitiadau Dŵr 1999.
  • Bydd y math o Hysbysiad yn dibynnu ar yr union amgylchiadau a fydd, yn eu tro, yn pennu i bwy y dylid cyflwyno’r Hysbysiad a natur y gwaith adfer gofynnol y dylid ei nodi. Weithiau efallai y bydd angen cyflwyno mwy nag un math o Hysbysiad. Yn yr un modd, gall fod mwy nag un ‘person perthnasol’. Dylid ceisio cyngor yr Arolygiaeth cyn cyflwyno hysbysiadau mewn sefyllfaoedd nad ydynt yn rhai syml.

Diffiniadau Defnyddiol

  1. Mae ymgymerwr trwyddedig yn gwmni, yn sefydliad neu’n berson sy’n gyflenwr dŵr trwyddedig fel y’i diffinnir o dan Adran 17A o Ddeddf y Diwydiant Dŵr 1991 (ac a gydnabyddir yn ffurfiol fel y cyfryw gan Ofwat, y rheoleiddiwr economaidd). Yn y Nodyn Gwybodaeth hwn ac mewn canllawiau eraill, defnyddir y term cwmni dŵr i gwmpasu pob math o gyflenwr dŵr cyhoeddus trwyddedig.
  2. Y diffiniad o safle yw tir ac unrhyw adeiladau sydd arno.
  3. Darperir cyflenwad dŵr cyhoeddus i safle drwy brif bibell ddŵr a phibell wasanaeth. Gelwir y rhan o’r bibell wasanaeth sy’n eiddo i’r cwmni dŵr yn bibell gyswllt; mae gweddill y bibell wasanaeth, a elwir yn bibell gyflenwi, yn eiddo i berchennog/perchenogion y safle. Diffinnir pibell wasanaeth fel y rhan honno o unrhyw bibell sy’n cyflenwi dŵr o brif bibell i safle sy’n agored i bwysedd dŵr o’r brif bibell honno (neu a fyddai’n agored iddo pe na bai rhyw falf wedi’i chau). Daw’r diffiniadau hyn o Reoliadau Ffitiadau Dŵr 1999. Nid yw’r term ‘prif bibell/pibell ddosbarthu breifat’, er ei bod yn cael ei ddefnyddio’n gyffredin, yn derm cydnabyddedig ond, pan gaiff ei ddefnyddio, mae’n debygol o olygu pibell gyflenwi fel y’i diffinnir uchod.
  4. Gall contractwyr sy’n gosod prif bibellau dŵr a phibellau gwasanaeth fod yn gweithio ar ran cwmni dŵr, datblygwr neu berchennog safle. Dylai unrhyw gontractwr o’r fath fod yn Gontractwr a Gymeradwywyd gan gwmni dŵr.

1 Rheoliadau Cyflenwadau Dŵr Preifat 2016 (yn Lloegr) a Rheoliadau Cyflenwadau Dŵr Preifat 2017 (yng Nghymru).
2 Tir rhydd-ddaliad, sy’n cynnwys unrhyw eiddo ar y tir hwnnw a all fod wedi’i osod ar rent.

Fersiwn 1 o Reoliadau 2017 – Ionawr 2018

Back to top