- Dŵr yfed 2025 – Crynodeb o adroddiad y Prif Arolygydd ar ddŵr yfed yng Nghymru
- Rhagair
- Cyflwyniad
- Cyflenwadau dŵr a phrofion
- Cydymffurfio â safonau
- Dysgu o fethiannau cydymffurfio
- Dysgu o ddigwyddiadau
- Cysylltiadau defnyddwyr
- Iechyd asedau
- Cynllunio diogelwch dŵr ac asesu risg
- Sylweddau poly- a perfflworoalcyl (PFAS)
- Rhaglen archwilio
- Argymhellion
- Gorfodi
- Cyfarwyddyd Mesurau Diogelwch ac Argyfwng - SEMD
- Systemau Rhwydwaith a Gwybodaeth (NIS)
- Deunyddiau mewn cysylltiad â dŵr yfed (Rheoliad 31)
- Cyhoeddiadau ymchwil
- Chwythu’r chwiban
- Gweithio gyda rhanddeiliaid
- Atodiad A - Nifer y profion a gynhaliwyd gan gwmnïau
- Atodiad B - Cydymffurfio â safonau
- Atodiad C - Methiannau cydymffurfiaeth a digwyddiadau
Gweithio gyda rhanddeiliaid
Diweddarodd a chyhoeddodd yr Arolygiaeth ei Gweledigaeth a’i Hamcanion Strategol 2025-30, gan nodi blaenoriaethau ar gyfer y cyfnod nesaf ac i mewn i’r rheoleiddiwr integredig. Mae’r Arolygiaeth yn gweithio gydag amrywiaeth eang o sefydliadau allanol, rheoleiddwyr, adrannau’r llywodraeth, cyrff proffesiynol a sefydliadau academaidd i gyflawni ei hamcanion strategol. Mae diweddariadau penodol ar waith cydweithredol a wnaed gan yr Arolygiaeth yn 2025 i’w gweld isod.
Ffigur 55 – map ymgysylltu â rhanddeiliaid DWI
Diwygio Dŵr
Mae’r Arolygiaeth yn ymgysylltu’n agos â gwaith i ddiwygio’r sector a chreu rheoleiddiwr unedol. Mae wedi gweithio, a bydd yn parhau i weithio, gyda Defra, Llywodraeth Cymru, Asiantaeth yr Amgylchedd, Cyfoeth Naturiol Cymru, Natural England ac Ofwat i ddarparu system reoleiddio ddiwygiedig sy’n sicrhau bod diogelu iechyd y cyhoedd yn parhau i fod wrth galon rheoleiddio’r cyflenwad dŵr yfed.
Mae hyn yn alinio ag arddull adroddiad Lloegr drwy gyflwyno gweithgarwch diwygio mewn ffordd niwtral a ffeithiol sy’n canolbwyntio ar y rheoleiddiwr.
RAPID
Mae’r gwaith hwn yn ategu ymdrechion ehangach i ddiogelu ein cyflenwadau dŵr at y dyfodol. Yn ddiweddar, cyhoeddodd RAPID (Cynghrair y Rheoleiddwyr ar gyfer Datblygu Seilwaith) gyfres o esboniadau ar y pedwar math o seilwaith sydd eu hangen i ateb y galw yn y dyfodol – cronfeydd dŵr, trosglwyddiadau dŵr, cynlluniau ailgylchu a dihalwyno – sydd, ynghyd ag ailddefnyddio dŵr, yn creu darlun o ddyfodol dŵr cadarn i Gymru a Lloegr.
Sefydlwyd RAPID i gydlynu’r gwaith o ddatblygu a chyflawni cynlluniau seilwaith adnoddau dŵr ar raddfa fawr, y bydd rhai ohonynt yn croesi ffiniau cwmnïau, ac yn gwella cadernid cyflenwadau.
Rheoleiddwyr Ewropeaidd
Mae’r Rhwydwaith Ewropeaidd o Reoleiddwyr Dŵr Yfed (ENDWARE) yn cyfarfod ddwywaith y flwyddyn, dan ofal aelodau sy’n cylchdroi, i drafod materion sy’n ymwneud ag ansawdd dŵr yfed. Mae’r pynciau’n cynnwys sylweddau o bwys sy’n dod i’r amlwg, a chydymffurfio â safonau. Mae gwahanol ddulliau o fonitro, dadansoddi a lliniaru yn cael eu rhannu ar gyfer dysgu ac ymwybyddiaeth o arferion gorau. Efallai y bydd canfyddiadau’r gwaith ymchwil hefyd yn cael eu rhannu er mwyn codi ymwybyddiaeth.
Yn 2025, cynhaliodd yr Arolygiaeth gyfarfod ENDWARE y gwanwyn ar HMS Belfast yn Llundain ac ymunodd cynrychiolwyr o nifer o wledydd ag ef.
Water Safe
Mae’r Arolygiaeth yn cynnal cyfarfod cyswllt bob chwe mis gyda Water Safe ac yn cydweithio ar ymgyrchoedd. Eleni, fe wnaethom rannu gwybodaeth am ddefnyddio sodr plwm yn anghyfreithlon ar gyflenwadau dŵr yfed, a chefnogi ymgyrch cyhoeddusrwydd ac addysg ar gyfer plymwyr.