- Dŵr yfed 2025 – Crynodeb o adroddiad y Prif Arolygydd ar ddŵr yfed yng Nghymru
- Rhagair
- Cyflwyniad
- Cyflenwadau dŵr a phrofion
- Cydymffurfio â safonau
- Dysgu o fethiannau cydymffurfio
- Dysgu o ddigwyddiadau
- Cysylltiadau defnyddwyr
- Iechyd asedau
- Cynllunio diogelwch dŵr ac asesu risg
- Sylweddau poly- a perfflworoalcyl (PFAS)
- Rhaglen archwilio
- Argymhellion
- Gorfodi
- Cyfarwyddyd Mesurau Diogelwch ac Argyfwng - SEMD
- Systemau Rhwydwaith a Gwybodaeth (NIS)
- Deunyddiau mewn cysylltiad â dŵr yfed (Rheoliad 31)
- Cyhoeddiadau ymchwil
- Chwythu’r chwiban
- Gweithio gyda rhanddeiliaid
- Atodiad A - Nifer y profion a gynhaliwyd gan gwmnïau
- Atodiad B - Cydymffurfio â safonau
- Atodiad C - Methiannau cydymffurfiaeth a digwyddiadau
Argymhellion
Pan fydd methiant rheoleiddiol yn digwydd neu’n ymddangos yn debygol, ac ni all Arolygydd ddod i’r casgliad ei bod yn annhebygol y bydd yn digwydd eto, rhaid cyflwyno argymhelliad ffurfiol i’r cwmni. Mae’r argymhellion yn tynnu sylw at feysydd lle gall cwmnïau wella cydymffurfiaeth â’r Rheoliadau. Caiff pob argymhelliad ei olrhain er mwyn asesu ei arwyddocâd ac ymateb y cwmni. Mae’r dull rheoleiddio hwn yn helpu i ganfod cwmnïau sydd mewn perygl o fethiant rheoleiddiol a allai gynyddu’r risg weddilliol i gyflenwadau dŵr yfed, gan sicrhau bod gwelliannau angenrheidiol yn cael eu gwneud.
Gwnaeth yr arolygwyr 89 o argymhellion yn 2025, gweler tabl 17
| Categori lefel uchel | Argymhellion a wnaed |
| Rheolaeth | 62 |
| Samplu | 11 |
| Storio a dosbarthu | 8 |
| Cyfathrebu | 6 |
| Triniaeth | 2 |
| Dalgylch | 0 |
| Arall | 0 |
| Cyfanswm | 89 |
Tabl 17 – Categori’r argymhellion a wnaed yn 2025
Ffigur 46 – Nifer yr argymhellion fesul cwmni yn 2025
Ffigur 47 – Tuedd yr argymhellion yng Nghymru
Ffigur 48 – Nifer yr argymhellion yn genedlaethol
As part of Dŵr Cymru Welsh Water’s transformation programme, thematic meetings continued to focus on key Fel rhan o raglen drawsnewid Dŵr Cymru, parhaodd cyfarfodydd thematig i ganolbwyntio ar feysydd allweddol a oedd yn gofyn am ganlyniadau mesuradwy. Un thema o’r fath yw argymhellion, sy’n arbennig o arwyddocaol oherwydd mae’r Mynegai Risg Argymhellion yn un o’r ffactorau sy’n cael eu hystyried wrth asesu a ddylai cwmni gael ei drawsnewid. Prif nod y gwaith thematig hwn yw cefnogi’r cwmni i wella ei Fynegai Risg Argymhellion yn dilyn tair blynedd o ddirywiad mewn perfformiad. Yn y cyfarfodydd hyn, bydd yr Arolygwyr yn trafod enghreifftiau o ymatebion i argymhellion, gan ddangos y gwahanol sgoriau ymateb i asesiadau sydd ar gael dan y weithdrefn asesu. Roedd y gwersi cynnar o’r trafodaethau penodol hyn yn cynnwys:
- Sut mae monitro’r gwaith o gyflawni argymhellion i’r pwynt cyflawni gyda thystiolaeth.
- Sut olwg sydd ar dystiolaeth cyflawni? Beth yw tystiolaeth o ansawdd da yn erbyn tystiolaeth o ansawdd gwael?
- Sut mae pennu’r bobl gywir i ‘berchen’ gwahanol fathau o argymhellion.
Mae’r cyfarfodydd hefyd yn gyfle i drafod cyflawni’r argymhellion presennol i helpu i arwain y cwmni tuag at gael asesiad ymateb mwy ffafriol.
Er bod nifer yr argymhellion a roddwyd i’r cwmni wedi gostwng o 95 yn 2024 i 83 yn 2025, cafodd y cwmni’r ail nifer uchaf o argymhellion yn y diwydiant o hyd. Mae hyn yn dangos bod angen gwelliant sylweddol pellach os yw’r cwmni am symud yn nes at berfformiad cyfartalog y diwydiant. Un dull gweithredu sydd wedi helpu cwmnïau eraill ar daith debyg yw nodi argymhellion posibl yn gynnar yn ystod y cam ymchwilio. Gall cynnig camau gweithredu fel rhan o adroddiadau ymchwiliadau, lle asesir bod argymhellion yr Arolygiaeth yn debygol, arwain at beidio â gwneud yr argymhelliad.
Mae Ffigur 49 yn dangos mai diffygion rheoli sy’n cyfrif am y gyfran fwyaf o argymhellion, gyda 62 yn cyfrif am y gyfran hon. Cafwyd argymhellion hefyd ynghylch diffygion samplu, storio, dosbarthu a thrin. O’r 62 argymhelliad yn y categori rheoli, roedd y rhan fwyaf ar gyfer asesu risg a pholisïau a gweithdrefnau.
Ffigur 49 – Categorïau lefel uchel a lefel eilaidd
Mae’r Mynegai Risg Argymhellion yn dangos safle Dŵr Cymru a Hafren Dyfrdwy o gymharu â’r sgôr argymell disgwyliedig ar gyfer pob cwmni. Mae Hafren Dyfrdwy o fewn yr ystod ddisgwyliedig, ac mae Dŵr Cymru yn parhau uwchben y llinell goch. Disgwylir hyn o ystyried bod y cwmni’n dal yn nes at ddechrau ei daith drawsnewid na’r diwedd. Ar ben hynny, mae’n cymryd ychydig o flynyddoedd i effaith RRI y blynyddoedd diwethaf arafu drwy’r algorithm.
Ffigur 49 – Mynegai risg argymhellion
Mae dadansoddiad eleni o’r argymhellion yn ôl categori yn datgelu cynnydd sy’n ymwneud â chwynion defnyddwyr yn ystod 2025, sy’n cyfateb â’r cynnydd mewn cwynion yn ystod y flwyddyn.